Motyw to najmniejsza, elementarna jednostka konstrukcyjna świata przedstawionego. Może to być zdarzenie, przedmiot, cecha, sytuacja, myśl czy doznanie.

Motywy wchodzą między sobą w mniej lub bardziej ścisłe związki czasowe, przestrzenne, przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne, tworząc zespoły wyższego rzędu, takie jak postać literacka, wątek, temat czy fabuła.

Wśród motywów występujących w utworach fabularnych wyróżnia się motywy dynamiczne, motywy statyczne i motywy obiegowe.

Dzięki motywowi dynamicznemu świat przedstawiony może się zmieniać i przekształcać w czasie. Motywami dynamicznymi są najczęściej zdarzenia - wyróżnia się motyw podróży, motyw spotkania.

Motyw statyczny kształtuje przestrzeń świata przedstawionego - może to być przedmiot, element krajobrazu czy inne zjawisko wypełniające tę przestrzeń, wpływające na wygląd świata i postaci w nim umieszczonych.

Natomiast motyw obiegowy albo motyw wędrowny to rodzaj motywu powtarzający się w wielu dziełach, łatwo rozpoznawalny. Motywy takie występują często w baśni, bajce, balladzie czy powieści kryminalnej.

Źródło

• Podręczny słownik terminów literackich, pod redakcją Janusza Sławińskiego, Open, Warszawa 1999, strona 182.
• http://basnie.republika.pl/

Hasło z kategorii: Terminologia Literatury