.
Epika to jeden z trzech podstawowych rodzajów literackich, obok liryki i dramatu. Obejmuje utwory prozaiczne i wierszowane w których świat przedstawiony ma charakter fabularny, podmiot literacki występuje jako narrator opowiadający o dziejach postaci, a podstawową i nadrzędną wobec innych formę wypowiedzi stanowi narracja.
Dzieło epickie ma dwie płaszczyzny: sytuację narracyjną i opowiadaną fabułę, każda z nich istniejąca we własnym czasie. W stosunku do sytuacji narracyjnej fabuła jest z reguły przeszłością - opowiadane zdarzenia dokonały się już przed podjęciem narracji.
Rozwiniecie
Epika
Obejmuje utwory, w których świat przedstawiony ma charakter fabularny, podmiotem lirycznym jest narrator usytuowany na zewnątrz świata przedstawionego, a formę wypowiedzi stanowi narracja. U podstaw epiki leżą różne formy narracji ludowej: mity, podania, baśnie. Utwór epicki ma strukturę dwupłaszczyznową. Jedną płaszczyznę tworzy sytuacja narracyjna, której centrum stanowi narrator, drugą zaś opowiadana fabuła, obejmująca dzieje przedstawionych postaci. W klasycznych typach epiki istnieje wyraźny rozdział między podmiotem narracji a światem bohaterów, ujmowany jako opozycja "ja" i "oni". Odstępstwem od tej reguły jest narracja w pierwszej osobie (pamiętnikarska), implikująca tożsamość opowiadającego i bohatera. Fabuła epicka ukazuje życie postaci działających w określonym środowisku społecznym, na tle wydarzeń historycznych, pośród realiów obyczajowych, a zarazem prezentuje ich przeżycia, postawy, myśli, konflikty psychologiczne. W dużych formach epickich na fabułę składają się hierarchicznie uporządkowane wątki oraz epizody,a towarzyszy im rozbudowane tło wydarzeń. Główni bohaterowie występują w otoczeniu licznych postaci drugoplanowych i epizodycznych. Krótkie formy epickie wykorzystują na ogół wyraziste schematy fabuły jednowątkowej, charakteryzujące się niewielką liczbą postaci i znacznym zagęszczeniem zdarzeń na małym odcinku. Poprzez fabułę, sposoby prezentacji i charakterystyki bohatera oraz założenia motywacyjne wyraża się w dziele epickim zamiar poznawczy twórcy. Układ świata przedstawionego w dziele epickim wyraża ideologię pisarza. Świat przedstawiony dzieła epickiego jest zrelatywizowany względem narratora, który prezentuje go z jakiegoś punktu widzenia, zajmując wobec wydarzeń i postaci określone stanowisko, na które składają się dystans czasowy, perspektywa epistemologiczna oraz przyjęte zasady wartościowania. W dziele epickim oprócz narracji mamy do czynienia z mową postaci. Narracja zawsze odpowiada normom języka literackiego, natomiast dialogi bohaterów cechuje indywidualizm języka, mogący mieć nawet charakter gwarowy.
.
Źródło
- Podręczny słownik terminów literackich, pod redakcją Janusza Sławińskiego, Open, Warszawa 1999, strony 79-80.
- http://basnie.republika.pl/
Hasło z kategorii: Terminologia Literatury
