Deprecated: Function eregi() is deprecated in /cookbook/totalcounter.php on line 227

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /cookbook/totalcounter.php on line 228

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /cookbook/totalcounter.php on line 229

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /cookbook/totalcounter.php:227) in /pmwiki.php on line 1120
basnie.pl - STWOROPEDIA > Slownik / Bajka

Bajka

Aby edytować należy się zalogować
Logowanie | Nowy Edytor

.

Bajka jest jednym z głównych gatunków literatury dydaktycznej. Ma postać krótkiej powiastki wierszem lub prozą, zawierającej naukę moralną przekazaną na końcu lub niekiedy na początku utworu. Jej bohaterami są zwierzęta, ludzie, rzadzkiej rośliny czy przedmioty.

Najbardziej rozpowszechniona jest bajka zwierzęca, w której postacie zwierząt występują jako odpowiedniki różnych typów ludzkich, a relacje pomiedzy nimi stanowią odwzorowanie społecznych stosunków i instytucji. Zwierzęta reprezentują określone cechy ludzkich postaw i charakterów - lis jest przebiegły, mrówka pracowita, sowa mądra.

Bajka zwierzęca

Jest to krótka powiastka wierszem lub prozą, najstarsza z form bajki ludowej.

Bohaterami bajki zwierzęcej są zwierzęta o cechach ludzkich. Stosunki panujące w społeczności zwierząt mają ukazać stosunki społeczne w świecie ludzi. Bajka zwierzęca zmienia wyobrażenie zwierzęcia w znak umowny. Nazwa zwierzęcia ma sugerować zespół pewnych ludzkich cech moralno-psychologicznych, np. lew jest uosobieniem odwagi, mrówka - pracowitości, lis - przebiegłości, zając - tchórzliwości.

Stosowanie w bajkach zwierzęcych stałego przyporządkowania określonej masce zwierzęcej (mającej dosłowne, oczywiste znaczenie) sensu ukrytego, domyślnego czyni z niej utwór alegoryczny.

Bajka zwierzęca ma pouczać o szkodliwości czy pożyteczności zachowań. Przekazuje w postaci morału, umieszczonego zwykle na końcu utworu, jakąś zasadę etyczną lub wskazówkę postępowania. W tego typu bajkach są przedstawione dwa przeciwne stanowiska, po to, aby czytelnik na podstawie przeciwstawienia wysnuł właściwą naukę. Maska zwierzęca chroniła tych, którzy za pośrednictwem bajki poddawali krytyce współczesny im ustrój.

Za twórcę bajek zwierzęcych uznaje się bajkopisarza greckiego Ezopa (VI w. p.n.e.). Bajki Ezopa przyswoił w Polsce Biernat z Lublina (początek XVI w.). Najwybitniejszym bajkopisarzem rzymskim był Fedrus (I w. p.n.e./I w. n.e.).

W czasach nowożytnych do najpopularniejszych twórców bajki zwierzęcej należał poeta francuski Jean de La Fontaine (XVII w.), który kontynuował typ bajki narracyjnej, krótkiej, wierszowanej noweli o prostej fabule.

.

W niemieckiej literaturze bajki zwierzęce upowszechnił dramatopisarz G. E. Lessing (XVIII w.), który ukształtował model zwięzłej bajki epigramatycznej.

Twórcą rosyjskiej bajki zwierzęcej był poeta I. Kryłow (XVII w.).

W Polsce autorami znanych bajek zwierzęcych byli między innymi: I. Krasicki, S. Trembecki, A. Mickiewicz, A. Fredro, J. Lemański, B. Hertz.

Źródło

  • Podręczny słownik terminów literackich, pod redakcją Janusza Sławińskiego, Open, Warszawa 1999, strona 35.
  • http://basnie.republika.pl/

Hasło z kategorii: Terminologia Literatury


Stronę modyfikowano 18-04-2008, godz. 03:58
Stronę utwrzył: BeataMR.
Wspołtworzyli: Ubique, BeataMR, i tester.
Ostatnie zmiany: Ubique.