.
Baśń to jeden z podstawowych gatunków epickich literatury ludowej. Jest to niewielki utwór o treści fantastycznej (bajka magiczna), wywodzący się z bajki ludowej.
Baśń to jeden z głównych gatunków literatury ludowej. Jest to utwór narracyjny o treści 
fantastycznej, którego fabuła przedstawia dzieje bohaterów swobodnie przekraczających granice między światem poddanym motywacjom realistycznym a światem rządzonym przez siły nadnaturalne.
Zasadniczy kanon europejskiej tradycji baśniowej ukształtował się w średniowieczu z połączenia tematów orientalnych - baśni indyjskich i arabskich, motywów mitologii antycznej oraz wątków pochodzących z literatur różnych regionów Europy. Klasyczny zbiór baśni opracował w końcu siedemnastego wieku Charles Perrault, z początku dziewiętnastego wieku pochodzi zbiór baśni braci Grimm. Najbardziej popularnym zbiorem literackiej baśni europejskiej pozostają do dziś Baśnie Hansa Christiana Andersena z roku 1847.
Literatura fantasy często czerpie z baśni, zarówno jeśli chodzi o budowanie świata przedstawionego, fabułę, bohaterów, rekwizyty.
Cechy baśni:
- Baśń jest utworem nasyconym cudownością związaną z wydarzeniami magicznymi.
- Ukazuje dzieje ludzkich bohaterów swobodnie przekraczających granice między światem poddanym motywacjom realistycznym a sferą działania sił nadnaturalnych.
- Fantastyczny świat baśni jest zaludniony krasnoludkami, skrzatami, czarownicami, wróżkami, dobrymi i złymi duchami, królewiczami, rycerzami.
- Konstrukcja zdarzeń fabularnych jest nieskomplikowana.
- Zdarzenia rozgrywają się w nieokreślonym miejscu i czasie.
- Schemat kompozycyjny oparty jest na tryumfie dobra nad złem.
.
Baśń utrwala zasadnicze elementy ludowego światopoglądu:
- wiarę w nieustającą ingerencję mocy nadprzyrodzonych,
- antropomorficzną wizję przyrody,
- niepisane normy moralne,
- ideały sprawiedliwych zachowań.
Rozwinięcie encyklopedyczne
Najstarsze ze znanych baśni pochodzą z literatury indyjskiej. Obfity materiał baśniowy wywodzi się z literatury arabskiej (Baśnie z tysiąca i jednej nocy). W Europie kanon tradycji baśniowej ukształtował się w średniowieczu. Klasyczne zbiory baśni europejskich opracowali: we Francji - Charles Perrault Contes de ma mere l'Oye ( 1697), wydanie polskie 1961 pt. Bajki Babci Gąski (szczególnie znane są baśnie o Tomciu Paluchu, Czerwonym Kapturku, Kocie w butach) i w Niemczech - bracia Jacob L. K. i Wilhelm Grimm Kinder- und Hausmarchen (1812-15), wydanie polskie Baśnie dla dzieci i młodzieży (1895).
Zbiór literackich baśni europejskich opracował pisarz duński Hans Christian Andersen.
Współcześnie w polskiej i światowej literaturze dla dzieci i młodzieży rozwija się baśń wielowarstwowa, która pojawiła się w XIX w. w twórczości Andersena. Jest to nowoczesna baśń metaforyczna, pełna symboliki, filozoficznych podtekstów, aluzji do rzeczywistości. Baśń przedstawiająca w sposób symboliczno-metaforyczny prawdy egzystencjalne, niezmienne, ponadczasowe. Baśń wielowarstwowa określana jest niekiedy terminem ang. "fantasy" ("nowoczesna fantastyka"). Przedstawicielami baśni wielowarstwowej są m.in. oprócz Andersena, pisarz włoski C. Collodi, pisarz niemiecki , pisarka fiński , pisarz angielski , pisarz francuski A. de Saint-Exupery; w literaturze polskiej: J. Brzechwa, H. Januszewska, A. Kamieńska, , E. Szelburg-Zarembina i inni.
Ważną pozycją w skali świata jest także zbiór "Tysiąc i jedna noc" anonimowego, daleko-wschodniego autora.
Źródło
Hasło z kategorii: Terminologia Literatury
